Bilim ve Keşif

Yer Çekimi Nedir? Yer Çekimini Kim Keşfetti?

instagram takipçi hilesi

Yer çekimi” kelimesi, “ağırlık” anlamına gelen Latince “gravitas” kelimesinden gelmektedir. Yer çekimi varlığımız için hayati öneme sahiptir, fakat neden var olduğunu veya ne olduğunu biliyor musunuz? Göremediğimiz bir şey, hayatta kalmamız ve güneş sisteminin işleyişi için neden bu kadar önemli? Bu yazıda, yer çekiminin gerçekte ne olduğuna ve nasıl çalıştığına birlikte bir göz atacağız.

Yer Çekimi

Yer Çekimi Nedir?

Yer çekimi nedir ve ne işe yarar?

Yer çekiminin var olduğunu ve bizi yerde tuttuğunu hepimiz biliyoruz, yer çekimi nesneleri kendine doğru çeken bir kuvvettir. Yer çekimi kelimesi, ağırlık anlamına gelen Latince gravitas kelimesinden gelir.

yercekimi nedir 2

Dünya’da yer çekimi nesnelere ağırlık verirken, Ay’da yer çekimi dünyanın gelgitlerini kontrol eder. Yer çekimi, güneş sistemi boyunca birçok farklı role sahip olabilir; tüm gezegenlerin güneş etrafında yörüngede kalmasının nedeni de budur. Burada, Dünya’da yer çekimi, nesnelerin düştüğümüzde düşmesinin sebebidir, örneğin zıpladığımızda, dünyaya geri ineriz.

Yer çekimini kim keşfetti?

Sir Issac Newton, doğanın güçlerini düşünürken yer çekiminin ne olduğunu anlayan ve ağaçtan düşen bir elma gören İngiliz bir matematikçi ve fizikçiydi. Elmanın neden düştüğünü ve sonra tekrar hareket etmediğini merak etti ve bir kuvvetin onu Dünya’ya çekmesi gerektiğini anladı.

Newton’un düşünceleri, bu gücün dünyanın ötesine uzanıp uzanmadığını ve güneş sisteminde de var olup olmadığını merak etmeye başladı. 1632 yılında yer çekimi kavramını ortaya attı ve o dönemde diğer fizikçilerin güneş sisteminin işleyişini keşfetmesine yardımcı olan yer çekimi kuvveti yasasını yarattı.

Yer çekimi keşfedilmeden önce Yunanlılar, güneş sisteminin bir tanrı tarafından kontrol edildiğine ve doğal bir model izlediğine inanıyorlardı.

Yer çekimini nasıl ölçeriz?

yercekimi nedir 4

Yer çekimi, Gravimetri denilen şey ile ölçülür ve bu, yer çekimi alanının gücünü ölçer. Bunu ölçmek için kullanılan alete gravimetre denir ve basitçe yer çekiminin aşağı yönde sabit ivmesini ölçer. Bir gravimetre kullanılarak yapılan deneyler, yer çekimi kuvvetinin dünyanın yüzeyinde bile yaklaşık ±% 0,5 oranında değiştiğini göstermiştir.

Bu çoğunlukla, her ikisi de Dünya’nın yer çekimini etkileyen güneş ve ayın sürekli hareketlerinden kaynaklanmaktadır. Gravimetreler çoğunlukla jeofizik araştırmalar, maden arama ve sismoloji için yer çekimi alanını ölçmek içindir. Gravimetreler yalnızca Dünya’da kullanılmış olsa da, yer çekimi alanını ölçmek için ay gibi diğer yüzeylerde de kullanılabilirler.

Yer çekimi olmasaydı Dünya’ya ne olurdu?

yercekimi nedir 5

Yer çekiminin bir anda yok olması imkansıza yakın bir ihtimal olsa da, bilim adamları hala onsuz ne olacağını tahmin etmeye çalışıyorlar. BBC tarafından 2016 yılında yayınlanan bir makale, Dünya‘nın yer çekimi olmasaydı büyük olasılık ile parçalara ayrılacağını ve uçup gideceğini açıkladı.

Fiziksel olarak bağlı olmayan herhangi bir şey ilk giden olurdu; okyanus, nehirler, su gibi şeyler basitçe uçup giderdi. Dünyanın kendisi tarafından takip edildiğinde, zemin parçalanır ve uzayda parçacıklar olarak süzülürdük.

Benzer bir senaryo, çekirdek basıncını kontrol altına alacak yer çekimi kuvveti olmadan güneşte de yaşanır ve güneş patlar.

Yer çekimi olmasaydı insanlara ne olurdu?

yercekimi nedir 6

Astronotların deneyimlerinden bildiğimiz gibi, yer çekimi olmadan yaşamak sadece zor değil, aynı zamanda vücut üzerinde olumsuz etkileri var. İnsanlar için, yer çekimi ile birlikte evrimleştiğimiz için vücutlarımız üzerinde zararlı etkileri olacaktır.

Bazı kas grupları yer çekimi tarafından zorlanır, ayakta durmak gibi basit şeyler, kasların yer çekimine karşı bizi ayakta tutmasını gerektirir. NASA astronotu ve doktoru Jay Buckey, vücudumuzun sıfır yer çekimine nasıl tepki vereceğini araştırdı.

Örneğin yer çekiminin olmadığı uzayda astronotlar kemik kütlesini kaybeder ve kasları güç kaybeder. Bunun nedeni, bizi çeken bir kuvvet olmadan, sadece havada süzüleceğimiz için kaslarımızı kullanmamamızdır. Kasların kullanılmaması ve kendinizi dik tutma ihtiyacı, vücut üzerinde denge hissi kaybı gibi başka etkilere de neden olabilir.

İnsan vücudu, vücudumuzu her gün zorlayan yer çekimi ile çalışmaya adapte olmuştur ve onsuz, kasların kullanılmaması nedeni ile yavaş yavaş bozuluruz. Astronotların uzayda ne kadar kalacaklarına dair bir zaman sınırı olmasının nedeni budur. Çünkü bu onların vücutlarını zayıflatıyor ve bunun Dünya’ya döndüklerinde sonuçları oluyor.

Çalışmalar, yer çekimi olmadan uzayda yaklaşık üç ay geçirirseniz, kaybedilen kemik yoğunluğunu geri kazanmanın iki ila üç yıl süreceğini göstermektedir.

Su altında yer çekimi var mı?

yercekimi nedir 8

Suda yüzdüğümüz ve kendimizi daha hafif hissettiğimiz için yer çekimi kuvvetinin çok az olduğunu veya hiç olmadığını düşünebilirsiniz, fakat yer çekimi suda aynı kalır. Sudaki yer çekimi kuvveti yerdeki ile aynı olmasına rağmen, yer çekimi ne çekeceğini seçmek zorundadır.

Bir nesne veya kişi suya yerleştirildiğinde, yer çekimi yine de nesneye etki edebilir, ancak yalnızca eşit hacimde su yer çekimine karşı yukarı çıkabiliyorsa. Bu yer değiştirme olarak bilinir ve sonuç olarak yer çekimi hangi elementi, suyu veya nesneyi aşağı çekeceğini seçmek zorundadır.

Yüzdürme, yer çekiminin bu kararı vermesine neden oluyor ve sonuç olarak, hangisinin daha fazla kütlesi olduğunu, belirli bir hacim için esasen daha fazla ağırlığı seçecektir.  Suya konulan cisim sudan yoğun ise batar ve yer değiştiren suyun hacmi kadar ağırlığı azalır. Bununla birlikte, nesne sudan daha az yoğunsa, nesne, nesnenin kütlesinin yer değiştiren su hacminin ki ile eşleştiği noktaya kadar yüzer.

Tüm gezegenlerin yer çekimi var mı?

yercekimi nedir 9

Yer çekimi her yerdedir, ancak bazı yerlerde diğerlerinden daha zayıftır. Örneğin, Dünya’da 45 kg ağırlığındaysanız, farklı gezegenlerde farklı ağırlıkta olursunuz. Aynı kişi Ay’da sadece 7,7 kg, Merkür’de 17 kg ve Jüpiter’de 114 kg ağırlığında olacaktır.

Gördüğünüz gibi ağırlık gezegene göre değişir ama kişi aynı kalır. Bunun nedeni, yer çekimi kuvvetinin gezegenler arasında ve uzay boyunca değişmesi ve ağırlığımızın farklı olmasına neden olmasıdır. Sizi yere çeken daha az yer çekimi kuvveti varsa, o zaman bir yüzme havuzundaymış gibi ağırlıksız ve yüzer hissedeceksiniz.

Yer çekimi varlığımız ve gezegenimizin işlevleri için son derece önemlidir, onsuz Dünya ve güneş sistemi aynı olmazdı. Bir daha ki sefere yüzmeye gittiğinizde yer değiştirmeyi test etmek için ağırlık kullanın veya bir daha ki sefere bir top fırlattığınızda yer çekimi kuvvetinin topu dünyaya geri çekmesini izleyin.

Yer Çekimi Nedir ile İlgili Videolar

Kardelen Kırılmaz

1992 Bursa doğumlu Muğla Üniversitesi Kamu Yönetimi mezunuyum.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu