Birçok kişi sabah uyandığında boğazında sürekli bir tıkanıklık, yapış yapış bir his ya da sık sık boğaz temizleme ihtiyacı hisseder. Çoğu zaman “Yine mi geniz akıntısı?” diye düşünüp geçiştirir. Oysa bu durum hem çok yaygın hem de günlük hayatı epey zorlaştırabiliyor. Peki geniz akıntısı tam olarak nedir, neden olur ve en önemlisi evde neler yaparak rahatlayabilirsiniz?
Geniz Akıntısı (Postnazal Drip) Nedir?
Geniz akıntısı, burun ve sinüslerde üretilen mukusun (sümük) normalden fazla olması ya da koyulaşması sonucu boğazın arka kısmına doğru akması durumudur. Normalde günde yaklaşık 1 litre mukus üretiriz. Bu mukus; toz, mikrop, alerjen gibi yabancı maddeleri yakalayıp vücuttan uzaklaştırır. Yutulduğunda çoğu kişi bunu fark etmez bile. Ama mukus miktarı artar, kıvamı koyulaşır ya da akış yönü değişirse işte o zaman boğazda sürekli bir damlama hissi başlar.
Geniz Akıntısının En Sık Görülen Belirtileri Neler?
Herkeste aynı şiddette olmaz ama şu şikayetler genel olarak herkeste görülür:
- Sürekli boğaz temizleme isteği
- Boğazın arka kısmında takılma, gıcık hissi
- Özellikle gece ve sabah artan öksürük
- Ses kısıklığı ya da boğuk konuşma
- Kötü ağız kokusu (özellikle sabahları)
- Bazen hafif mide bulantısı
- Kulakta tıkanıklık hissi (uzun sürenlerde)
İlginizi çekebilir: Geçmeyen Grip Nedenleri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?
Geniz Akıntısı Nedenleri Neler?
Geniz akıntısı tek başına bir hastalık değil, vücudun bir şeye tepkisidir. Başlıca tetikleyiciler şunlar:
- Soğuk algınlığı, grip, viral üst solunum yolu enfeksiyonları
- Alerjik rinit (saman nezlesi, ev tozu, küf, hayvan tüyü alerjisi)
- Kronik ya da akut sinüzit
- Gastroözofageal reflü (mide asidinin boğazı tahriş etmesi)
- Çevresel tahriş ediciler (sigara dumanı, parfüm, kimyasal kokular)
- Burun yapısındaki eğrilikler (nazal septum deviasyonu)
- Bazı tansiyon ilaçları (özellikle ACE inhibitörleri)
Geniz Akıntısına Ne İyi Gelir? Evde Uygulayabileceğiniz Etkili Yöntemler
Çoğu durumda ilaç bile kullanmadan önemli ölçüde rahatlama sağlanabiliyor. İşte gerçekten işe yarayan, bilimsel temeli olan doğal yöntemler:
Bol bol su için (en önemli adım)
Mukus ne kadar ince olursa o kadar kolay akar ve boğazı daha az tahriş eder. Günde en az 2-2,5 litre su içmeye çalışın. Bitki çayları ve ılık çorbalar da çok yardımcı olur.
Tuzlu suyla burun yıkama (neti pot ya da hazır sprey)
Eczanelerde bulabileceğiniz serum fizyolojik veya deniz suyu spreyleri mukusu temizler, burun geçişlerini açar. Günde 2-3 kez yapmak genelde fayda sağlar. Ancak eczacının uyarılarına göre hareket edin. günde 2 kere diyorsa fazlaya kaçmayın.
Geniz Akıntısı İle İlgili Doktor Tavsiyeleri
Buhar soluyun
Sıcak duş almak ya da bir kaba sıcak su koyup başınızı havluyla örterek buhar solumak mukusu yumuşatır. Biraz nane yağı ya da okaliptüs yağı damlatırsanız etki artar.
Ortamı nemlendirin
Kışın kalorifer havası geniz akıntısının en büyük düşmanıdır. Odada nemlendirici cihaz kullanmak ya da basitçe kalorifere ıslak havlu koymak bile yeter.
Başınızı yüksekte tutarak uyuyun
Yastık sayısını artırın veya yatak başını 10-15 cm yükseltin. Gece boyunca mukus boğazda birikmez, daha rahat nefes alırsınız.
Tuzlu su gargarası
Bir bardak ılık suya 1 çay kaşığı tuz atıp gargara yapmak boğazı rahatlatır ve tahrişi azaltır. Günde 3-4 kez deneyebilirsiniz.
Bal + limon + zencefil karışımı
Ilık suya 1 tatlı kaşığı bal, yarım limon suyu ve biraz rendelenmiş taze zencefil ekleyin. Hem boğazı yatıştırır hem de mukusu inceltir.
Alerji varsa tetikleyicilerden uzak durun
Toz alerjiniz varsa yatak çarşaflarını sık yıkayın, halı kullanımını azaltın. Polen mevsiminde camları kapalı tutmakta önemli.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Evdeki yöntemler 10-14 gün içinde belirgin düzelme sağlamıyorsa ya da şu durumlar varsa mutlaka bir Kulak Burun Boğaz uzmanına görünmekte fayda var:
- Akıntı kötü kokulu, yeşil-sarı renkliyse
- Yüzde/ağrıda şiddetli ağrı varsa
- Şikayetler 3 haftadan uzun sürüyorsa
- Kulak ağrısı, işitme kaybı başladıysa
- Kanlı akıntı görüyorsanız
Sonuç Olarak…
Geniz akıntısı genellikle ciddi bir durum olmasa da insanı gerçekten yorabiliyor. Çoğu zaman su içmek, burun temizlemek ve nemli hava bile şikayetleri yarı yarıya azaltır. Ancak durum daha da ciddileşiyorsa doktora görünmek en iyisi.
Kaynak: 1
