Yaşam

Sihirbazlar Beyninizi Nasıl Sömürür?

instagram takipçi hilesi

Sihirbazlar çok eski zamanlardan beri varlar. Bilinen ilk sihirbazlık gösterisi M.Ö. 2.700 yılında Dedi adında bir sihirbaz tarafından gerçekleştirilmiş ve bu sihirbazın numaraları arasında toplar ve fincanların yanı sıra kuşların başını kesip onları ölümden geri getirmek de yer almıştır.

Hileler yüzyıllar boyunca gelişti ve her yaştan insan sihirden etkilenmeye ve eğlenmeye devam ediyor. Yetişkinler olarak, bir insanın gerçekten ikiye bölünmediğini ya da bir tavşanın şapkadan çıkarılamayacağını biliyoruz ama yine de bu bizi cezbediyor.

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 1

Yıllar geçtikçe büyünün anlaşılması ve insanların onu nasıl algıladığı konusunda daha fazla araştırma ve çalışma yapılmaktadır. Londra Üniversitesi Psikoloji Bölümü‘nün sadece sihirle ilgili çalışmalar yapan bir laboratuvarı (Sihir Laboratuvarı) var. Laboratuvarın başkanı Dr. Gustav Kuhn, anlamadığımız şeylere yönelme eğiliminde olduğumuzu ve buna sihirbazlık numaralarının da dahil olduğunu söyledi. Wired‘a göre Kuhn ayrıca sihir ve psikolojinin el ele gittiğini ve sihirbazların insan beyninin nasıl çalıştığını kullandığını belirtti. ‘İyi bir sihirbaz olmak için beynin nasıl çalıştığını gerçekten anlamanız gerekir’ dedi.

Sihirbazlar Beyninizi Nasıl Sömürür?

Tek Fikirlilik

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 2

Princeton University Press tarafından bildirildiği üzere, ortalama bir yetişkin insan beyni yaklaşık 12 watt güçle çalışmaktadır. Buna karşılık bir dizüstü bilgisayar yaklaşık 60 watt ile çalışır. Bu sınır nedeniyle, insanlar doğal olarak tek düşüncelidir, bu da bir seferde yalnızca bir şeye odaklanma eğiliminde olduğumuz anlamına gelir ve sihirbazlar nesneleri ortadan kaldırmak veya siz fark etmeden bir eşyayı üzerinizden almak gibi el çabukluğu numaraları yaparken bundan yararlanırlar.

Beynimiz uyaranları işlemek için iki yol kullanır: yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya. Yukarıdan aşağıya doğru, beyin uyarıcıdan gelen bilgiyi hali hazırda bildiklerimize dayanarak işler. Beyin, hali hazırda depolanmış olan bilgiye dayalı çıkarımlar oluşturur. Aşağıdan yukarıya ise bilginin duyular aracılığıyla işlenmesidir. Bunu bilen sihirbazlar, beyni meşgul etmek için dikkat dağıtıcı unsurlar kullanarak etkili bir şekilde el çabukluğu numaraları yapabilirler.

Yukarıdan aşağıya dikkat dağıtıcı unsurlar arasında konuşarak ya da bir şeyler yaparak seyircinin dikkatini çekmek, aşağıdan yukarıya dikkat dağıtıcı unsurlar arasında ise ani hareketler, sesler ve duyuları harekete geçiren diğer eylemler yer alır. El çabukluğu numarası daha sonra izleyicinin dikkati başka bir yerdeyken gerçekleştirilir.

Utah Üniversitesi‘nden psikolog David Strayer, gerçekçi konuşmak gerekirse, ‘seri işlemciler’ olduğumuz için çoklu görev yapmanın mümkün olmadığını söyledi. ‘Çoklu görev yapmaya çalıştığımızda, sadece bir faaliyetten diğerine geçiyoruz’ dedi. Dolayısıyla, bir sihirbazlık numarası sırasında olup biten her şeye odaklanmış gibi görünebilirsiniz, ancak gerçekte birkaç şey olup bitmektedir ve beyin aynı anda yalnızca bir şeye odaklanabilir.

Psikolojik Yanlış Yönlendirme

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 3

Psikolojik yanlış yönlendirme, sihirbazların numara yapmak için kullandıkları bir başka araçtır. Bir sihirbaz seyirciyi bir sonraki adımda ne olacağını bildiğine inandırır ve ardından beklenmeyeni gerçekleştirir. Master Class‘ın belirttiği gibi, yanlış yönlendirme, seyirciyi tek bir şeye odaklanmaları için manipüle etme sanatıdır, böylece numaranın nasıl uygulandığı bir sır olarak kalır. Yanlış yönlendirmenin sadece seyircinin dikkatini dağıtmak olmadığını, seyircinin dikkatinin dağıtıldığını fark etmemesini sağlama sanatı olduğunu belirtmek önemlidir.

Sihirbazlar beynin sınırlı dikkatinden faydalanır. Beyin aynı anda gerçekleşen birden fazla şeye odaklanamaz. Bir sihirbaz kasıtlı olarak kalabalığın dikkatini çekerek onlara kalabalığın gözlerinden uzakta bir numara yapma fırsatı verir.

Bunun basit bir örneği, sihirbazın bir topu birkaç kez havaya fırlattığı kaybolan top numarasıdır. Seyirciler genellikle topun yukarı ve aşağı hareketini takip eder tıpkı sihirbazın yaptığı gibi ve son atışta top görünüşte havada kaybolur. Gerçekte sihirbaz, seyirciyi yanlış yönlendirmek için yukarı bakarken son atışta topu avucunun arkasına saklar.

Bilişsel İllüzyonlar

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 4

Spring‘de yayınlanan bir makaleye göre, bilginin beyne ulaşması saniyenin yaklaşık onda biri kadar sürüyor. Bu süre içinde beyin otomatik olarak ne olacağını tahmin eder. Sihirbazlar hile yapmak için bilişsel yanılsamalardan yararlanırlar. Bilişsel illüzyonlar hafıza, dikkat ve çıkarımla ilgilidir.

En temel numaralardan biri, bir madeni paranın bir elden diğerine geçirilmesini ve ardından kaybolmasını içerir. Seyirci madeni paranın hareketini otomatik olarak tahmin eder ve sihirbaz onu gizlice eline aldığında beklenmedik bir hareket olur.

Dr. Gustav Kuhn ve arkadaşları algı ve bozuk para numarasında olduğu gibi değişiklikleri neden kolayca fark edemediğimiz üzerine bir çalışma yürüttü. Çalışmanın sonuçları, bunun gözlerin olan bitene yakından bakmamasından değil, izleyicinin dikkatinin başka bir yerde olmasından kaynaklandığını ortaya koydu.

Uzmanlar, baktığımız ve dikkatimizi verdiğimiz şeylerin farklı olabileceğini keşfettiler ve bozuk para numarasının bu kadar etkili olmasının nedenlerinden biri, kalabalığın gözleri bozuk paranın kaybolduğu ele yönelmiş olsa bile, dikkatlerinin tamamen başka bir şeye odaklanmış olabileceğidir.

Telkinin Gücü

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 5

Telkinin gücü günlük yaşamımızda mevcuttur ve sihirbazlar da bunu numaralar yapmak için kullanırlar. İzleyicinin zihnine bir fikri nasıl yerleştirdiklerine dair örneklerden bazıları, belirli kelimeleri söylemek, belirli el hareketleri yapmak veya insanların düşünme şeklini etkileyecek bir ortam yaratmaktır.

Bununla birlikte, Magic Mentalism‘in de belirttiği gibi, işin püf noktası seyirciyi özgür iradeye sahip olduğuna inandırmaktır. Sihirbazların telkin gücünü nasıl kullandıklarına bir örnek, illüzyonist Derren Brown‘ın yer aldığı basit videoda görüldüğü gibi kart numaraları yaparken görülür.

Klipte, izleyicilerden bir kart seçmelerini istiyor ve çoğunluk, videonun sonunda gösterdiği kartla aynı olan karo üçlüyü seçiyor. Ancak klip tekrar izlendiğinde, Brown‘ın izleyicilerin kararlarını etkilemek için telkin gücünü kullandığı görülebiliyor. İlk olarak, parlak bir renk seçmelerini söylüyor ve görünen seçim kırmızı oluyor.

Ardından, konuşurken ellerini kullanarak bir elmas oluşturuyor ve bir sayı seçilmesini isterken, konuşurken havada birkaç kez ‘3’ sayısını çiziyor. Tüm eylemler o kadar hızlı gerçekleşiyor ki, izleyicilerin özgür iradeye sahip olduklarını düşünmelerini sağlarken telkin gücünü kullandığı anlaşılmıyor.

Dikkatsiz Körlük

sihirbazlar beyninizi nasil somurur 6

Dikkatsizlik körlüğü, insanların çeşitli görsel uyarıcıların varlığı nedeniyle tam önlerinde gerçekleşen veya görünen bir şeyi fark edemedikleri bir olgudur. Dikkatsizlik körlüğüne ilişkin en popüler çalışmalardan biri görünmez goril testidir.

Bu testte deneklerden, beyaz tişört giyen oyuncuların birbirlerine kaç kez basketbol topu attıklarını not etmeleri istenmiştir. Videoda beyaz tişört giyen üç kişi ve siyah tişört giyen üç kişi gösterilmektedir. Etrafa iki basketbol topu atılıyor. Videonun ortasında goril kıyafeti giymiş bir kişi sahneye giriyor, oyuncuların ortasında duruyor, göğsünü dövüyor ve sahneden çıkıyor.

Daha sonra deneklere videoda tuhaf bir şey fark edip etmedikleri soruldu. Verywell Mind tarafından bildirildiği üzere, deneklerin yaklaşık yüzde 50’si olağan dışı bir şey fark etmediklerini söyledi. Bunun nedeni beyaz tişörtlü kişilere odaklanmaları ve topu geçirmelerine konsantre olmalarıdır. Sihirbazlar numara yaparken bu olgudan yararlanırlar ve seyirciler dikkatlerini sihirbazın yaptığı başka bir şeye verirken numaranın nasıl yapıldığına dair ‘kör’ kalırlar.

Sihirbazlar Beyninizi Nasıl Sömürür ile İlgili Videolar

Kardelen Kırılmaz

1992 Bursa doğumlu Muğla Üniversitesi Kamu Yönetimi mezunuyum.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu