Dilimize giren yabancı kelimeler, dilimizin ne kadar renkli ve hareketli olduğunun bir kanıtı sanki. Düşünsene, Osmanlı’dan bugüne ticaret, teknoloji, kültür derken bir sürü yeni kelime hayatımıza sızmış. Fransızca, Arapça, Farsça ve tabii ki son yıllarda İngilizce… Günlük hayatta fark etmeden kullanıyoruz bu kelimeleri. Mesela, televizyonu açarken ya da internette gezinirken bu kelimeler dilimizin bir parçası olmuş. Ama bazen, “Ya Türkçe’si neydi bunun?” diye düşünmeden de edemiyoruz, değil mi?
Bu yabancı kelimeler genelde yeni bir şeyler gerektiğinde dilimize giriyor. Teknoloji patladı mesela, bir baktık İngilizce terimler her yerde! Hızlı hızlı değişen dünyaya ayak uydurmak için bu kelimeler hayat kurtarıyor. Ama bir yandan da dilimizin özünü koruma meselesi var. Türk Dil Kurumu sağ olsun, alternatifler sunuyor, ama itiraf edelim, bazen o yabancı kelimeler daha havalı geliyor! Yine de Dilimize giren yabancı kelimeler üzerine kafa yormak, dilimizin nereye gittiğini anlamak için güzel bir fırsat.
İlginizi çekebilir: Zıt Anlamlı Kelimeler Nedir? Zıt Anlamlı Kelimeler Listesi
Dilimize Giren Yabancı Kelimeler
Dilimize giren yabancı kelimeler, aslında tarih boyu başka kültürlerle muhabbetimizin bir sonucu. Osmanlı’da Arapça ve Farsça kelimeler pek revaçtaydı, özellikle edebiyat ve bilimde. Sonra Cumhuriyet’le birlikte, “Hadi biraz sadeleşelim!” dedik, yabancı kelimelere Türkçe alternatifler aranmaya başladı. Ama teknoloji ve küreselleşme durur mu? İngilizce kelimeler bir anda sahneye çıktı ve başrolü kaptı. Şimdi her yerde bu kelimelerle konuşuyoruz, farkında mısın?
A
- Abes : Anlamsız, saçma
- Abluka : Kuşatma, çevirge
- Abone : Sürdürümcü
- Absürt : Saçma, usdışı
- Adapte : Uyum
- Adi : Bayağı, sıradan
- Adisyon : Hesap
- Agresif : Saldırgan
- Ahize : Almaç
- Aidat : Ödenti
- Air bag : Hava yastığı
- Air-conditioner: Havalandırma
- Ajanda : Andaç
- Aksiyon : Eylem, edim
- Aktif : Etkin
- Aktivite : Etkinlik
- Aktüel : Güncel
- Aleyhtar : Karşıtçı, karşı görüşlü
- Alfabe : Abece
- Alternatif : Seçenek
- Amatör : Deneyimsiz
- Ambiyans : Hava
- Amblem : Belirtke
- Ambulans : Cankurtaran
- Ampermetre : Akımölçer
- Analitik : Çözümleyici
- Analiz : Çözümleme
- Anarşi : Başsızlık, kargaşa
- Anatomi : Gövdebilim
- Anekdot : Öykü
- Angarya : Yüklenti
- Animasyon : Canlandırma
- Anons : Duyuru
- Anket : Sormaca
- Anons : Sesli duyuru
- Ansiklopedi : Bilgilik
- Antetli : Başlıklı
- Antipatik : Sevimsiz
- Antifiriz : Donma önleyici
- Antreman : Alıştırma, çalışım
- Antrenör : Çalıştırıcı
- Aranje etmek : Düzenlemek
- Argüman : Donatı, kanıt, dayanak
- Arkeoloji : Kazıbilim
- Aroma : Hoş koku
- Arşiv : Belgelik
- Artist : Sanatçı, oyuncu
- Asayiş : Düzenlilik, güvenlik
- Asistan : Yardımcı
- Asparagas : Uydurma
- Astronomi : Gökbilim
- Ateizm : Tanrıtanımazlık
- Atıf : Yöneltme, ilişkili bulma, gönderme
- Atmosfer : Havayuvarı
- Atom : Ögecik
- Atölye : İşlik
- Avans: Öndelik
B
- Bahir : Deniz
- Baht : Yazgı, kader
- Bakiye : Kalan
- Bandaj : Sargı
- Bandrol : Denetim pulu
- Banliyo : Çevre, yörekent
- Banner : Reklam bandı, reklamlık
- Bariyer : Engel
- Bariz : Belirgin, açık
- Bariyer : Engebe
- Barkot : Çizgi im
- Beraat : Aklanma
- Best-seller : Çok satan
- Bilboard : Duyuru tahtası
- Bilhassa : Özellikle
- Biyografi : Öz geçmiş
- Bizzat : Kendisi
- Blender : Karıştırıcı
- Blöf : Kandırmaca
- Bodyguard : Koruma
- Bone : Başlık
- Bonkör : Eliaçık
- Botanik : Bitkibilim
- Boykot : Direniş
- Branş : Dal, kol
- Brifing : Bilgilendirme, sunu
- Brunch : Kuşluk yemeği
- Brüt : Kesintisiz
- Buldozer : Yoldüzler
- Burjuva : Kentsoylu
- Burjuvazi : Kentsoyluluk
- Buton : Düğme
- By-pass : Damar aktarma
C
- Call center: Çağrı merkezi
- Camia : Topluluk
- Cari : Yürürlükte olan
- Catering : Yemek hizmeti
- Celse : Oturum
- Cengaver : Savaşçı
- Center : Merkez
- Cenup : Güney
- Cereyan : Akım
- Cetvel : Çizelge, düzçizer
- Cevap : Yanıt, karşılık
- Change : Para değişimi
- Chat : Sohbet
- Check-in : Giriş işlemi
- Check-out : Çıkış işlemi
- Check-list: Denetim çizelgesi
- Check-point: Denetim noktası
- Check up : Tümtanı, tam bakım
- Cheese cake: Peynirli kek
- Corner : Köşe
- Cihaz : Aygıt
- Cracker: Çökertici
Ç
- Çek etmek : Yoklamak, denetimlemek
- Çip: Yonga
D
- Dahil : İç, içsel
- Darbımesel : Atasözü
- Darphane : Para basımevi
- Data : Veri
- Debriyaj : Kavrama
- Defans : Savunma
- Defansif : Savunmaya dayalı
- Deforme : Şekli bozulmuş
- Defroster : Buz çözer
- Deklarasyon : Bildiri, açıklama
- Demo : Tanıtım
- Demonstrayon : Gösteri
- Deep-freeze: Derin dondurucu
- Dejenerasyon: Yozlaşma
- Dejenere : Yozlaşmış
- Dekont : Hesap belgesi
- Departman : Bölüm
- Deplasman : Yabancı saha
- Depresyon : Ruh çöküntüsü
- Despot : Buyurgan
- Dijital : Sayısal
- Direktör : Yönetmen
- Distribütör: Dağıtıcı
- Dizayn : Tasarım
- Done : Veri
- Doping : Uyarıcı
- Download : İndirmek, yüklemek
- Driver : Sürücü
- Dublaj : Seslendirme
- Dubleks : İki katlı
E
- Ebedi : Sonsuz
- Ebeveyn : Ana baba
- Ecnebi : Yabancı
- Edat : İlgeç
- Edip : Yazar
- Editör : Yayımcı
- Efor: Çaba, gayret, güç
- Egale etmek : Eşitlemek
- Egoist : Bencil
- Egzersiz : Alıştırma
- Ego : Ben
- Ekarte etmek : Elemek
- Ekoloji : ÇEvre bilimi
- Eksper : Uzman
- Ekstra : Fazla, fazladan
- Ekstre : Hesap özeti
- Elastik : Esnek
- Elimine etmek: Elemek
- Elimine olmak: Elenmek
- E-mail: E-posta
- Empati : Duygudaşlık
- Empoze etmek : Dayatmak
- Enformasyon : Danışma
- Entegre : Bütünleşik
- Entern : Yetişici
- Enstrümantal: Sözsüz.
- Entegre : Bütünleşmiş
- Envanter : Döküm
- Eskiz : Taslak
- Eskort : Koruma aracı
- Euro: Avro
- Exit : Çıkış
- Eyeliner: Göz kalemi
F
- Faal : Çalışkan, etkin
- Factoring : Aracı, aracılık
- Fahri : Onursal
- Fail : Yapan, eden
- Faiz : Getiri
- Faktör : Etken
- Faks: Belgegeçer, belgeç
- Final : Son
- Fanatizm : Bağnazlık
- Fasıl : Bölüm
- Federal : Birleşik
- Fermantasyon : Mayalanma
- Finish : Bitiş, varış
- Firmware: Bellenim
- First lady: Başhanımefendi
- Fitness center: Sağlıklı yaşam merkezi
- Fotokopi : Tıpkıçekim
- Frame : Çerçeve
- Franchising: İsim hakkı
- Full : Tam
- Full Time : Tam gün, tam zamanlı
- Fullemek : Doldurmak
G
- Gala: Ön gösterim
- Garp : Batı
- Gıyabi : Yokken
- Global : Küresel
- Grafik : Çizge, çizenek
- Gramer : Dilbilgisi
- Grev : İşbırakımı
- Gurme : Tatbilir
- Gurup : Gün batımı
- Güruh : Toplaşım, kalabalık
- Güya : Sanki, sözde
H
- Hacker : Kırıcı
- Hakiki : Gerçek
- Handikap : Engel
- Happy-hour : İndirim saatleri
- Harcırah : Yolluk
- Hard Disc : Ana Bellek
- Harfiyen : Değiştirmeksizin
- Hasıl : Ürün, verim
- Hat-trick : Üçleme
- Hayalperest : Düşkurucu
- Haysiyet : Onur, saygınlık
- Hazar : Barış
- Hinterland : Art bölge
- Hit : Gözde
- Hosting : Ana sistem
İ
- İce tea : Soğuk çay, buzlu çay
- İdefiks : Saplantı, sabit fikir
- İmtiyaz : Ayrıcalık
- İnovasyon : Yenileşim
- İnstant coffee: Hazır kahve
- İnternet : Genel ağ
- İrite etmek : Sinirlendirmek, rahatsız etmek
- İskonto : İndirim
- İzolasyon : Yalıtım
J
- Jakuzi : Sağlık havuzu
- Jaluzi : Şerit perde
- Jenerasyon : Kuşak , nesil
- Jeneratör : Üreteç
- Jenerik : Tanıtımık
- Jenosit : Soy kırım
- Jeofizik : Yer fiziği
- Jeolog : Yerbilimci
- Jeoloji : Yerbilim
- Joystik : Yönetme kolu
K
- Kabine : Bakanlar kurulu
- Kabotaj: Gemi işletimi
- Kadastro : Yeryazım
- Kadir: Değer
- Kadük : Düşmüş
- Kaide: Değer
- Kainat: Evren
- Kalibraj: Ayarlama
- Kalite : Nitelik
- Kamer: Ay
- Kamera: Alıcı
- Kampüs : Yerleşke
- Karambol : Karışıklık
- Kartel : Tekel
- Kartvizit : Tanıtma kartı
- Kombinasyon : Birleşim
- Komite : Kurul
- Kompetan : Uzman
- Komplike : Karışık, dolaşık
- Komplo : Tuzak
- Komünikasyon : İletişim
- Konfeksiyon : Hazır giyim
- Konferans : Konuşma, toplantı
- Konfigürasyon : Yapılandırma
- Kongre : Kurultay
- Konsantre : Yoğunlaştırılmış
- Konsept : Kavram
- Konsültasyon : Danışım
- Kontrast : Zıtlık, karşıtlık
- Kozmik : Evrensel
L
- Labirent : Dolambaç
- Laboratuvar: Beklemelik
- Lağvetmek: Kaldırmak
- Lansman: Tanıtım
- Laptop: Dizüstü bilgisayar
- Leasing : Kiralama
- Libero : Son adam
- Limit: Sınır, uç
- Link : İlişim, bağlantı
- Liposuction : Yağ aldırma
- Literatür: Yazın
- Loder: Yükler
- Lojman: Kurum konutu
- Lokal : Yerel, mahalli
- Lümpen : Sefil, seviyesiz
M
- Makro : Geniş, büyük
- Mamafi : Bununla birlikte
- Maraton : Uzun koşu
- Marj : Pay
- Marjinal : Sıra dışı
- Market : Satış merkezi
- Marketing: Pazarlama
- Mecmua : Dergi
- Medya : İletişim ortamı, iletişim araçları
- Mega : Çok büyük
- Mega store: Büyük mağaza
- Menajer : Yürütücü
- Menü : Yemek listesi
- Mesaj : Bildiri, ileti
- Metamorfoz : Başkalaşma, değişme
- Metot : Yöntem
- Metropol : Ana kent
- Mikro : Dar, küçük
- Minimum : En az
- Misyon : Özel görev
- Modern : Çağdaş
- Modernize etmek : Yenilemek
- Modül : Parça
- Modüler sistem: Parçalı sistem
- Montaj : Kurgu
- Motive etmek : İsteklendirmek
- Mouse : Fare
- Multimedia : Çoklu Ortam
N
- Naçizane : Önemsiz, değersiz
- Nadide : Görülmemiş, az görülen
- Nafaka : Geçimlilik
- Nafile : Boşuna
- Nağme : Ezgi
- Nahiye : Bölge, bucak
- Nahoş : Tatsız, kötü, yakışıksız
- Nakden : Para olarak
- Nasihat : Öğüt
- Network : Bilişim ağı
- Nezaket : İncelik
- Nickname : Takma ad
- No-frost : Karlanmaz
- Non-stop : Duraksız, molasız
- Nötr : Yansız, tarafsız
- Nüans : İnce ayrım, küçük fark
O
- Obje: Nesne
- Objektif : Nesnel
- Ofansif : Atak
- Offline : Çevrim dışı
- Off the record : Yayın dışı
- Ofis : İşyeri
- Ofsayt : Açığa düşme
- Ofset : Düzbaskı
- Okey(lemek) : Onay, onaylamak
- Oley : Yaşa!
- Ombudsman : Kamu denetçisi
- Online : Çevrim içi
- Optima : En uygun
- Optimist : İyimser
- Optimizasyon: En iyi duruma getirmek
- Ordövr : Ön yemek
- Organizasyon : Düzenleme
- Orijinal : Özgün
- Oryantasyon : Alıştırma, uyum
- Otistik : İçe kapanık
- Otokritik : Öz eleştiri
- Overclock : Hız aşırtma
P
- Panoramik : Genel görünümlü
- Paradigma : Değerler dizisi
- Paradoks : Aykırılık, çelişki
- Paraf : İmce
- Parafe etmek : İmcelemek
- Parametre : Değişken
- Part time : Yarım gün, yarı zamanlı
- Partikül : Parçacık
- Patchwork : Kırkyama, yama işi
- Patent : Buluş
- Patent hakkı : Buluş hakkı
- Patentine almak : Tekeline almak
- Patentli : Buluşlu
- Peeling : Soyum, deri soyma
- Penaltı : Ceza vuruşu
- Periyot : Devir, devre
- Perspektif : Bakış açısı
- Plaza : İş merkezi
- Polemik : Söz dalaşı, dalaşma
- Poşet : Torba
- Pozisyon : Durum
- Prime-time : Altın saat
- Profil : Görünüş, görüntü
- Prosedür : İzlek
- Provokasyon : Kışkırtmak
- Provokatör : Kışkırtıcı
- Prömiyer : İlk oyun, açılış
R
- Radyasyon : Işıma, ışınım
- Rakım : Yükseklik, yükselti
- Rakip : Yarışmacı
- Rampa : Yokuş
- Randevu : Buluşma
- Randıman : Verim
- Rant : Getirim
- Rapor: Yazanak
- Rasat : Gözlem
- Rastgele : Gelişigüzel
- Realite : Gerçek, gerçeklik
- Reflektör : Yansıtıcı
- Restorasyon: Onarım, yenileme
- Revize edilmek : Düzeltilmek, yenilenmek.
- Revize etmek : Düzeltmek, yenilemek.
- Revizyon : Düzeltme, yenileme, yenilenme
- Reyting : İzlenme oranı
- Rezervasyon : Yer ayırtma
- Rezidans : Konut
- Roof : Çatı
- Rövanş : İkinci karşılaşma
S
- Sabotaj : Kundaklama
- Sansür : Sıkıdenetim
- Sauna : Buhar banyosu
- Seans : Oturum, kez, süre
- Sekreter : Yazman
- Selfie : Özçekim
- Self-servis : Seçal
- Sembol : Simge
- Sembolik : Simgesel
- Seminer : Topluçalışım
- Sempati : Cana yakınlık
- Sempatik : Sevimli, cana yakın
- Sempatizan : Duygudaş
- Senkron : Eşzaman
- Sentez : Bireşim
- Server : Sunucu
- Sezon : Sürem
- Show-Şov : Gösteri
- Showman : Gösteri adamı
- Simülatör : Öğrencelik
- Simültane : Eşzamanlı
- Sirkülasyon : Dolaşım
- Sistem : Dizge
- Skandal : Utanca
- Skor : Sonuç
- Skor board : Sonuç tahtası
- Slayt : Saydam, yansı
- Slogan : Savsöz
- Software : Yazılım
- Solaryum : Güneşletici
- Sorti : Çıkış
- Sosyal : Toplumsal
- Sosyalist : Toplumcu
- Sosyolog : Toplum bilimci
- Sömestr : Yarıyıl, dönem
- Spesifik : Özgül
- Spesiyal : Özel
- Spiker : Sunucu
- Sponsor : Destekleyici
- Stabil : Oturmuş, istikrarlı, sabit
- Staj : Uygulamalı öğrenim, yetişim
- Star : Yıldız
- Start : Başlangıç
- Start Almak : Başlamak
- Stil : Biçem
- Stok : Yığım
- Stres : Gerilim
- Subjektif : Öznel
- Süper : Üstün, en büyük
- Sürpriz : Şaşırtı
Ş
- Şantaj : Göz korkurtma
- Şark : Doğu
- Şekil : Biçim, tutum
- Şerh : Açma, ayırma
- Şofben : Su ısıtıcısı
- Şoför : Sürücü
- Şok olmak : Çok şaşırmak
- Şov : Gösteri
- Şovrum : Sergi evi
- Şube : Dal, kol
T
- Taahhüt : Üstlenme
- Tahkim : Pekiştirme
- Tahlil : Çözümleme
- Tahliye : Salıverme
- Taklit : Öykünme
- Tali : İkincil
- Talk şov : Söz gösterisi
- Tansiyon : Kan basıncı, gerilim
- Tasarruf : Biriktirme, artırım
- Tatil : Dinlence
- Taviz : Ödün
- Tazminat : Ödence
- Tebliğ : Bildiri
- Tedavül : Geçerlik, sürüm
- Tekabül etmek : Karşılamak
- Teknik : Yol, yöntem
- Tekzip : Yalanlama
- Temyiz : Ayırt etme
- Teorem : Önerme
- Teori : Kuram
- Teorik : Kuramsal
- Terapi : İyileştirme
- Tercüme : Çevirme, çeviri
- Termometre : Sıcaklık ölçer
- Terör : Yıldırı
- Tesir : Etki
- Tesisat : Kurum, kuruluş
- Test : Sınama
- Tezat : Çelişki, karşıtlık
- Tiraj : Baskı sayısı
- Torpil : Kayırma
- Totaliter : Baskıcı, bütüncül
- Trafik : Gidiş-geliş
- Trajedi : Ağlatı
- Transparan : Saydam
- Trend : Yönelme, eğilim
- Turizm : Gezim
- Tümör : Ur
- Türbülans : Ters akıntı
U
- Ufuk : Çevren
- Uhde : Görev, sorumluluk
- Ultrasonik : Sesüstü
- Undercover : Örtülü
- Underground : Yer altı
- Uzuv : Örgen
- Ultraviyole : Morötesi
Ü
- Ümitvar : Umutlu
- Ümmi : Okur yazar olmayan
- Ünite : Birim
- Üniversel : Evrensel
- Üniversite : Evrenkent, bilimtay
- Üstüvane : Silindir
- Üryan : Çıplak, yalın
- Ütopik : Hayali, düşsel
- Ütopya : Hayal, hayal ülke
V
- Vazo : Çiçeklik
- Vantilatör : Yelveren, estireç
- VCD : Görüntülü yoğun disk (GYD)
- Versiyon : Sürüm
- Vesaire : Ve benzeri
- Vesait : Araçlar
- Vestiyer : Askıyeri, askılık
- Video : İzlemece
- Vitrin : Sergen, sergilik
- Viraj : Dönemeç
- Virman : Aktarım
- Viyadük : Aşıt, kuruköprü
- Vize : Görüldü
- Vizyon : Ufuk, ileri görüş
- Vuslat : Kavuşma
- Vuzuh : Açıklık, aydınlık
W
- Walkman : Gezerçalar, yürürçalar
- Web : Ağ
- Webmaster : Site yöneticisi, ağ yöneticisi
- Web sayfası : ağ sayfası.
- Web sitesi : ağ sitesi.
- Workout : Alıştırma, idman, antrenman
- Workshop : Fikir üretme, fikir üretme toplantısı
Y
- Yakamoz : Parıltı
- Yeknesak : Tekdüze
- Yekûn : Toplam
- Yevmiye : Gündelik
Z
- Zaaf : Güçsüzlük, düşkünlük
- Zabıt : Tutanak
- Zamir : Adıl
- Zaping : Geçgeç
- Zevat : Kişiler
- Ziraat : Tarım
- Zirve : Doruk
Dilimize giren yabancı kelimeler, dilimizin macerasının bir parçası. Hem yeni şeyler katıyor hem de “Dilimizi nasıl koruruz?” sorusunu sorduruyor. Dil canlı bir varlık, sürekli değişiyor. Yabancı kelimeleri bilinçli kullanıp, Türkçe alternatifleri de unutmamak lazım. Dilimize giren yabancı kelimeler üzerine konuşmak, dilimize sahip çıkmanın en güzel yollarından biri. Sen ne düşünüyorsun, bu kelimeler dilimize yakışıyor mu?
Kaynak: 1
