Bu yazımızda da, bu az bilinen ülkelerin her birinin hikayesinin üzerinden geçeceğiz.
Dünya haritasına baktığınızda her şeyin yerli yerinde durduğunu düşünürsünüz. Okulda öğrendikleriniz, haberlerde duyduklarınız, aklınızda kalan ülke isimleri… Ama işin aslı haritanın kenarlarında ya da okyanusların ortasında varlığından bile haberdar olmadığınız onlarca az bilinen ülke ve toprak var ki.
10. Nauru
Az bilinen ülkeler listemize Nauru ile başlıyoruz. Adını hiç duymadıysanız şaşırmayın, çünkü çoğu insan duymadı. Güney Pasifik Okyanusu’nda yer alan bu ada ülkesi, yalnızca 21 kilometrekarelik yüzölçümüyle dünyanın üçüncü en küçük ülkesi. Nüfusu ise yaklaşık 10.800 kişi.
Ama hikayesi sandığınızdan çok daha ilginç. 1980’lerde Nauru, kişi başı GSYİH açısından dünyanın en zengin ülkelerinden biriydi. Peki bu serveti nereden geliyordu? Fosfat. Nauru, Pasifik’teki üç büyük fosfat adasından biriydi. Ancak rezervler artık neredeyse tamamen tükendi. Fosfat madenciliği, adanın iç kesimlerinin yaklaşık yüzde seksenini yaşanmaz hale getirdi.
Bugün ise tablo tam tersi. Yılda yalnızca 200 ziyaretçi kabul ediyor. Otel, ulaşım ya da restoran gibi turizm altyapısından eser yok. Nauru, az bilinen ülkeler arasında belki de en trajik ekonomik çöküşe sahip olanı.
9. Tuvalu
Tuvalu, Avustralya ile Hawaii’nin tam ortasında uzanan, üç resif adasından ve altı atollden oluşan bir ada ülkesi. Nüfusu yalnızca 10.000 civarında ve yüzölçümü 10 mil kare. Dünyanın en uzak ülkelerinden biri.
Tuvalu, adeta birkaç sektöre bağımlı küçük ve kısıtlı bir ekonomiye sahip. Ama işte burada ilginç bir detay devreye giriyor. Tuvalu, .tv internet alan adını lisanslayarak buradan gelir elde ediyor. Yani izlediğiniz her .tv uzantılı web sitesi, pratikte bu küçük ada ülkesine kira ödüyor.
Ancak Tuvalu’nun asıl gündeme gelmesinin sebebi bu değil. Yükselen deniz seviyeleri nedeniyle adanın tamamen sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu konuşuluyor. Adanın en yüksek noktası yalnızca 4,6 metre. Yani iklim krizi burada varoluşsal bir tehdit.
İlginizi çekebilir: Dünyanın Yüz Ölçümü En Küçük 10 Ülkesi
8. Kiribati
Kiribati, yılda yalnızca 6.000 turist çeken ve dünyanın en az ziyaret edilen ülkelerinden biri. Bunun en büyük sebebiyse ulaşım zorluğu.
Ama bu az bilinen ülkenin coğrafi bir süper gücü var. Kiribati, dünyanın dört yarımküresinde birden yer alan tek ülke. Kuzey ve güney, doğu ve batı, hepsi bir arada.
Kiribati, dünyanın en az gelişmiş ülkelerinden biri. Temel ihtiyaçların neredeyse tamamı ithalatla karşılanıyor. Ve günümüzde Tuvalu gibi, yükselen deniz seviyeleri bu ülkeyi de tehdit ediyor.
7. San Marino
San Marino, İtalyan Yarımadası’nda, Apennin Dağları’nın kuzeydoğu yamacında yer alan, tamamen İtalya tarafından çevrelenmiş küçük bir ülke. Avrupa’nın en eski devleti olan San Marino, aynı zamanda en küçüklerinden biri.
İtalya’ya gitmiş ama San Marino’yu ziyaret etmemişseniz, farkında olmadan bu ülkenin hemen yanından geçmiş olabilirsiniz.
Siyasi açıdan da ilginç bir yerde duruyor: AB’ye üye değil, NATO’ya üye değil ama Euro’yu kullanıyor. Üstelik tarihsel olarak birden fazla savaştan neredeyse hiç etkilenmeden sıyrılmayı başarmış.
6. Somaliland
Somaliland, kağıt üzerinde var olmayan ama fiilen çok iyi işleyen bir devlet. Az bilinen ülkeler arasında en güçlü kurumsal yapıya sahip olanlardan biri diyebiliriz.
Somaliland, 1991’de Somali’nin merkezi hükümetinin çöküşünün ardından bağımsızlığını ilan etti. O tarihten bu yana birden fazla cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimi de gerçekleştirdi. Freedom House, Somaliland’ı sivil özgürlükler ve basın özgürlüğü açısından pek çok tanınan Afrika ülkesinden daha yüksek puanla değerlendiriyor. Ancak otuz yılı aşkın bir süredir hiçbir BM üyesi devlet, bu ülkeyi resmen tanımıyor.
5. Transdinyester
Transdinyester, doğu Moldova’da bir ayrılıkçı devlet. 1990’da, Sovyetler Birliği’nin çöküşünün hemen öncesinde bağımsızlığını ilan etti. Hiçbir egemen devlet tarafından tanınmıyor.
Transdinyester, kendi merkez bankasına, para birimine, gümrük sistemine, bayrağına ve marşına sahip ve bunların hepsi Moldova’dan ayrı işliyor. Başkent Tiraspol’daki hemen her meydanda Lenin heykelleri ve SSCB’yi hatırlatan imgeler var. Bugün de Transdinyester çoğunlukla, SSCB’nin son hatırası olarak anılıyor.
4. Abhazya
Abhazya, kuzeybatı Gürcistan’da özerk bir bölge. 1999’da bağımsızlığını ilan etti. Başkenti Suhumi ve sınırlı tanınırlığına rağmen kendi hükümeti, ordusu ve sınır kontrolleri var.
BM listesinde Gürcistan’ın bir parçası olarak görünüyor. Ancak yalnızca Rusya, Suriye, Nikaragua, Venezuela ve Nauru tarafından bağımsız devlet olarak tanınıyor.
Karadeniz kıyısında büyüleyici manzaraları, antik kiliseleri ve neredeyse el değmemiş doğasıyla ciddi bir potansiyele sahip.
3. Güney Osetya
Az bilinen ülkeler arasında 3. sırada Güney Osetya var. Rusya ile Gürcistan arasında sıkışmış dağlık ve kara bağlantısı olmayan bir bölge. Nüfusu 50.000-60.000 arasında ve büyük çoğunluk da başkent Tskhinvali’de yaşıyor.
2008’de Gürcü kuvvetlerinin müdahalesi, ardından Rusya’nın sahaya inmesi ve nihayetinde birkaç devletin bağımsızlığını tanımasıyla bugünkü statüsüne kavuştu. Uluslararası toplumun büyük çoğunluğu Güney Osetya’yı Gürcistan toprağı olarak kabul etse de Rusya, Nikaragua, Venezuela ve Nauru bağımsız devlet olarak tanıyor.
Bölge, ekonomik açıdan tamamen Rusya’ya bağımlı. Sakinlerin büyük kısmı Rus pasaportu taşıyor.
2. Timor-Leste
Avustralya’nın hemen kuzeybatısında yer alan Doğu Timor ya da resmi adıyla Timor-Leste, 1999’da Endonezya’dan ayrılarak bağımsız olan Asya’nın en yeni ülkesi.
Onlarca yıl süren Endonezya işgali, kitlesel şiddet ve ardından gelen BM gözetimindeki referandumla bu ülke, 2002’de resmi bağımsızlığını kazandığında dünya çok az ilgi gösterdi. Ancak yine de günümüzde Timor-Leste, etkileyici dağ manzaraları ve zengin kültürel gelenekleriyle dikkate değer bir ülke.
1. Kuzey Kıbrıs
Listenin birincisi, bu az bilinen ülkeler arasında belki de en yakınımızdaki: Kuzey Kıbrıs.
Kuzey Kıbrıs, yalnızca Türkiye tarafından tanınan ama tam devlet kurumlarıyla işleyen bir yönetim. 1974’te Türkiye’nin adaya müdahalesinin ardından oluşan fiili bölünme bugün hala devam ediyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kendi hükümeti, parlamentosu, üniversiteleri, para birimi ve ordusu var. Düzenli seçimler yapılıyor.
Ama dünyanın geri kalanı için bu devlet, resmi olarak var değil. Yurt dışından banka transferi yapmak bile başlı başına bir sorun. Uçuşlar bile maalesef ki yalnızca Türkiye üzerinden gerçekleşiyor.
Nauru’yu Anlatan Bir Video:
Kaynak: 1
