NATO, yani Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından, 4 Nisan 1949’da Washington’da atılan imzalarla kuruldu. Kuruldu kurulmasına ama bugün televizyonlarda gördüğümüz o büyük liderler buluşmaları, yani NATO zirveleri ilk günden beri var olan bir gelenek değil.
İttifakın en tepesindeki isimlerin bir araya gelmesi, küresel dengeleri değiştiren stratejik kararların alınması hep bu zirvelerde şekillendi. Peki, 1949’dan bugüne hangi yıl, nerede toplandı bu liderler? Hangisinde ne konuşuldu? Eksiksiz bir kronolojiyle konuyu masaya yatıralım.
NATO Zirveleri Her Yıl Düzenli Olarak Yapılıyor mu?
Aslında hayır. En çok karıştırılan kısmı da burası. NATO liderleri her yıl valizini toplayıp bir ülkeye gitmiyor. Aslında Soğuk Savaş dönemindeki takvime bakınca işin rengi anlaşılıyor; o yıllarda liderler keyfi olarak değil, sadece küresel ölçekte büyük bir kriz patlak verdiğinde masaya oturdu.
İlginizi çekebilir: NATO’nun 5. Maddesi Hangi Durumlarda Devreye Giriyor?
Örneğin 1957 yılında Paris’te yapılan ilk resmi liderler buluşmasından sonra, devlet başkanları düzeyinde tam 17 yıl boyunca tek bir zirve bile düzenlenmedi. İttifak o uzun arada kurumsal çarkları tamamen Dışişleri ve Savunma Bakanlarının rutin toplantılarıyla döndürdü.
O yıllarda işler daha çok Dışişleri ve Savunma Bakanları üzerinden yürüdü. 2000’li yıllara geldiğimizde ise dünya değiştikçe, siber tehditler ve bölgesel çatışmalar arttıkça zirvelerin sıklığı da arttı. Artık neredeyse her yıl, bazen de acil durumlarda aynı yıl içinde iki-üç kez toplanıyorlar.
NATO Zirveleri Listesi (1949 – 2026)
1949 – 1979 Dönemi
- 1949: Yapılmadı. (İttifak Washington’da kuruldu)
- 1950 – 1956: Yapılmadı.
- 1957: Fransa (Paris) Zirvesi (16–19 Aralık) – NATO tarihinin ilk resmi liderler zirvesidir.
- 1958 – 1973: Yapılmadı.
- 1974: Belçika (Brüksel) Zirvesi (26 Haziran)
- 1975: Belçika (Brüksel) Zirvesi (29–30 Mayıs)
- 1976: Yapılmadı.
- 1977: Birleşik Krallık (Londra) Zirvesi (10–11 Mayıs)
- 1978: ABD (Washington D.C.) Zirvesi (30–31 Mayıs)
- 1979: Yapılmadı.
1980 – 1999 Dönemi
- 1980 – 1981: Yapılmadı.
- 1982: Batı Almanya (Bonn) Zirvesi (10 Haziran)
- 1983 – 1984: Yapılmadı.
- 1985: Belçika (Brüksel) Zirvesi (21 Kasım)
- 1986 – 1987: Yapılmadı.
- 1988: Belçika (Brüksel) Zirvesi (2–3 Mart)
- 1989: Belçika (Brüksel) Zirveleri – Berlin Duvarı’nın yıkıldığı tarihi yıl içinde iki ayrı zirve (29–30 Mayıs ve 4 Aralık) yapıldı.
- 1990: Birleşik Krallık (Londra) Zirvesi (5–6 Temmuz)
- 1991: İtalya (Roma) Zirvesi (7–8 Kasım)
- 1992 – 1993: Yapılmadı.
- 1994: Belçika (Brüksel) Zirvesi (10–11 Ocak)
- 1995 – 1996: Yapılmadı.
- 1997: Fransa (Paris) Zirvesi (27 Mayıs) ve İspanya (Madrid) Zirvesi (8–9 Temmuz)
- 1998: Yapılmadı.
- 1999: ABD (Washington D.C.) Zirvesi (23–25 Nisan) – İttifakın 50. yıl dönümü zirvesidir.
2000 – 2026 Dönemi
- 2000: Yapılmadı.
- 2001: Belçika (Brüksel) Toplantısı (13 Haziran) – Yeni NATO karargahında yapılan özel bir liderler buluşmasıdır.
- 2002: İtalya (Roma) Toplantısı (28 Mayıs) ve Çekya (Prag) Zirvesi (21–22 Kasım)
- 2003: Yapılmadı.
- 2004: Türkiye (İstanbul) Zirvesi (28–29 Haziran) – Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı ilk NATO liderler zirvesidir.
- 2005: Belçika (Brüksel) Toplantısı (22 Şubat)
- 2006: Letonya (Riga) Zirvesi (28–29 Kasım)
- 2007: Yapılmadı.
- 2008: Romanya (Bükreş) Zirvesi (2–4 Nisan)
- 2009: Fransa / Almanya Ortak Zirvesi (3–4 Nisan) – İttifakın 60. yıl dönümü vesilesiyle iki ülkenin sınır şehirlerinde (Strazburg ve Kehl) ortaklaşa düzenlendi.
- 2010: Portekiz (Lizbon) Zirvesi (19–20 Kasım)
- 2011: Yapılmadı.
- 2012: ABD (Chicago) Zirvesi (20–21 Mayıs)
- 2013: Yapılmadı.
- 2014: Birleşik Krallık (Galler) Zirvesi (4–5 Eylül)
- 2015: Belçika (Brüksel) Zirvesi (28 Temmuz) – Terör tehditlerine karşı istişarelerde bulunmak üzere olağanüstü toplandı.
- 2016: Polonya (Varşova) Zirvesi (8–9 Temmuz)
- 2017: Belçika (Brüksel) Toplantısı (25 Mayıs) – Yeni karargah binasının açılışı yapıldı.
- 2018: Belçika (Brüksel) Zirvesi (11–12 Temmuz)
- 2019: Birleşik Krallık (Londra) Zirvesi (3–4 Aralık) – İttifakın 70. yıl dönümü buluşmasıdır.
- 2020: Yapılmadı. (COVID-19 pandemisi nedeniyle liderler düzeyinde fiziksel katılım içeren bir organizasyon düzenlenmedi)
- 2021: Belçika (Brüksel) Zirvesi (14 Haziran)
- 2022: Belçika (Brüksel) Olağanüstü Zirvesi (24 Mart) ve İspanya (Madrid) Zirvesi (29–30 Haziran)
- 2023: Litvanya (Vilnius) Zirvesi (11–12 Temmuz)
- 2024: ABD (Washington D.C.) Zirvesi (9–11 Temmuz) – İttifakın 75. kuruluş yılı kutlandı.
- 2025: Hollanda (Lahey) Zirvesi (24–25 Haziran)
- 2026: Türkiye (Ankara) Zirvesi (7–8 Temmuz) – Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı ikinci NATO liderler zirvesidir
- 2027: Arnavutluk (Tiran)
Kaynak: 1
