La Nina, İspanyolca’da “küçük kız” anlamına geliyor ama meteorolojide Pasifik’in ekvatoral kesiminde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden düşük olması demek. NOAA’ya (National Oceanic and Atmospheric Administration – Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi) göre, bu durum El Niño Southern Oscillation yani ENSO döngüsünün soğuk evresi.
Genellikle 9 ila 12 ay sürüyor, bazen daha uzun. Bilim insanları, bunu deniz sıcaklıklarının 0.5 derece altına düşmesiyle tanımlıyor. Atmosferle okyanus arasındaki etkileşimden doğuyor ve tropik bölgelerdeki basınç sistemlerini değiştiriyor. Aslında La Nina, doğal bir iklim varyasyonu. Her birkaç yılda bir tekrarlıyor ve El Nino’dan sonra gelmesi yaygın. Örneğin, 2009 yılında başlayan El Nino, 2010’a geldiğimizde La Nina’ya dönüştü ve bu geçiş hızlı oldu.
La Nina Nasıl Oluşur?
Her şey rüzgarla başlıyor diyebiliriz. Normal şartlarda Pasifik’te doğudan batıya esen rüzgarlar, sıcak suyu batıya taşıyor. Doğuda sıcak su azaldığı için soğuk su artıyor. La Nina sırasında rüzgarlar daha da güçleniyor, soğuk su daha fazla yayılıyor ve deniz yüzeyi soğuyor.
Bu, ekvatoral Pasifik’in doğu ve orta kısımlarını etkiliyor. Atmosferdeki basınç farkı artıyor, Walker dolaşımı hızlanıyor ve yağış desenleri değişiyor. NOAA, bunu deniz sıcaklıklarını izleyerek takip ediyor. Tahminler, okyanus-atmosfer modellerine dayanıyor. La Nina, birkaç yılda bir oluyor ve önceki El Nino’nun etkisiyle tetiklenebiliyor.
La Nina’nın Etkileri Nelerdir?
Bu hava olayı, dünya genelinde hava koşullarını olumsuz etkileyen bir doğa döngüsü. Bazı yerlerde kuraklık getirirken, bazılarında sel riskini artırıyor. Güney Amerika’nın batısında yağış azalıyor, Peru gibi ülkelerde balıkçılık etkileniyor. Çünkü soğuk su besinleri artırıyor ama yağmuru kesiyor. Avustralya’da kuraklık yaygınlaşırken, Endonezya’da ise yağış artıyor.
İlginizi çekebilir: Downburst Hava Olayı Nedir?
Kuzey Amerika’da kışlar soğuk geçiyor. ABD’nin kuzeybatısında serin ve ıslak, güneydoğusunda ise sıcak ve kuru oluyor. Asya’da muson yağmurları artıyor, Hindistan’da sel riski yükseliyor. Afrika’da doğu kesimlerde kuraklık görülebiliyor. Atlantik’te kasırga sayısı artıyor çünkü rüzgar kesmesi azalıyor.
Tarihsel bir örnek verelim: 2009 yılında El Nino’dan sonra gelen 2010 La Nina, çok güçlüydü. Avustralya’da sel yaşandı, ABD’de kış fırtınaları arttı ve küresel sıcaklıkları düşürdü. Bu olay, tarımı da vurdu. Bazı bölgelerde mahsul kaybı oldu, bazılarında ise verim arttı. Genel olarak, La Nina küresel sıcaklıkları düşürüyor ama etkiler bölgeye göre değişiyor.
La Nina’nın Türkiye’ye Etkileri Nelerdir?
La Nina’nın etkileri Türkiye’de de görülüyor. Türkiye’de kışları soğuk olurken ve yağışlar artıyor. Akdeniz ve Ege’de daha fazla yağmur, iç bölgelerde kar yağabiliyor. Ama her seferinde aynı değil bu durum, diğer faktörler devreye giriyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 3 Eylül 2025 günü yaptığı açıklamasına göre, La Nina’nın eylülden itibaren başlama olasılığı %60. Bu, kısa ömürlü olacak ve kış aylarında etkili olabilir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, mevsimlik tahminlerinde La Nina’nın deniz suyu sıcaklıklarını düşüreceğini ve Türkiye’de yağışlı bir dönem getirebileceğini söylüyor.
Sonuç Olarak…
La Nina, okyanus ve atmosferin dansı gibi doğal bir olay. Yapılan uyarılara kulak vermek, hazırlıklı olmamızı sağlıyor. İklim değişikliğiyle birlikte etkileri artabilir, o yüzden takip etmek önemli. Bu yazımızda aslında uzakta bölgelerde yaşanan ancak ülkemizi de etkileyen La Nina hava olayını anlatmaya çalıştım. Umarım bu yazı yardımcı olur ve az da olsa bu konuda bilgilenmenizi sağlar.
Kaynak: 1
