Doğurganlık hızı ya da uluslararası kısaltmasıyla TFR (Total Fertility Rate), bir kadının doğurganlık dönemini tamamladığında ortalama kaç çocuk doğuracağını gösteren bir veri. Basitçe söylemek gerekirse “bir kadından ortalama kaç bebek doğuyor” sorusunun cevabı.
- Nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli seviye 2,1 çocuk.
- 2,1’in altı demek uzun vadede nüfusun azalması demek.
- 1,5 ve altındaki seviyeler ise “çok düşük doğurganlık” olarak tanımlanıyor ve geri dönüşü çok zor oluyor.
Doğurganlık Hızı Neden Önemli?
- Emek gücü azalır: 20-30 yıl sonra çalışacak genç nüfus kalmıyor. Fabrikalar, hastaneler, okullar personel bulamıyor.
- Emekli sayısı artar: Çalışan başına düşen emekli sayısı artar. Türkiye’de 2000’lerde 5-6 çalışan bir emekliyi finanse ederken bugün 2’nin altına düştük. 2050’de 1’e 1 olması tahmin ediliyor.
- Sosyal güvenlik sistemi çökme riski taşır: Az çalışan ve çok emekli sayısı olacağı için sosyal güvenlik sistemi buna dayanmayacaktır. Ya emekli maaşları düşecek ya vergiler çok artacak ya da emeklilik yaşı 70-75’e çıkacak.
- Ekonomik büyüme yavaşlar: Genç nüfus azaldıkça tüketim azalır, inovasyon düşer, gayrimenkul sektörü darbe alır.
- Savunma ve güvenlik riski: Askerlik çağındaki genç erkek sayısı azalır. Zorunlu askerlik yapılan ülkelerde büyük sorunlar meydana gelir.
- Kültürel ve sosyal değişim: Çok ileri safhalarda okullar kapanır, köyler boşalır, şehirlerdeki kreşler bile dolmaz. Toplum yaş ortalaması her geçen gün yükselir.
İlginizi çekebilir: Hamilelikte Nasıl ve Ne Kadar Et Tüketilmeli?
Ülkelerin Doğurganlık Hızı (2025)
- Çad – 5.94
- Somali – 5.91
- Kongo Demokratik Cumhuriyeti – 5.90
- Orta Afrika Cumhuriyeti – 5.81
- Nijer – 5.79
- Mali – 5.42
- Angola – 4.95
- Burundi – 4.68
- Afganistan – 4.66
- Mozambik – 4.62
- Moritanya – 4.56
- Mayotte (Fransa) – 4.50
- Tanzanya – 4.47
- Benin – 4.42
- Yemen – 4.41
- Nijerya – 4.30
- Sudan – 4.19
- Kamerun – 4.19
- Fildişi Sahili – 4.17
- Togo – 4.07
- Uganda – 4.06
- Kongo – 4.05
- Gine – 4.04
- Ekvator Ginesi – 4.04
- Burkina Faso – 4.01
- Zambiya – 3.97
- Madagaskar – 3.85
- Etiyopya – 3.81
- Gambiya – 3.80
- Liberya – 3.79
- Komorlar – 3.76
- Samoa – 3.75
- Senegal – 3.71
- Güney Sudan – 3.71
- Gine-Bissau – 3.68
- Zimbabve – 3.62
- Eritre – 3.61
- Sierra Leone – 3.61
- Ruanda – 3.59
- Gabon – 3.54
- Vanuatu – 3.53
- Malavi – 3.53
- São Tomé ve Príncipe – 3.53
- Pakistan – 3.50
- Solomon Adaları – 3.47
- Özbekistan – 3.45
- Gana – 3.30
- Fransız Guyanası (Fransa) – 3.29
- Nauru’da – 3.25
- Filistin – 3.19
- Irak – 3.17
- Namibya – 3.17
- Tuvalu – 3.14
- Kenya – 3.12
- Kiribati – 3.09
- Tonga-3.07
- Papua Yeni Gine – 3.03
- Tacikistan – 2.99
- Kazakistan – 2.95
- Marshall Adaları – 2,82
- İsrail – 2.75
- Kırgızistan – 2.75
- Guam (ABD) – 2,71
- Mısır – 2.71
- Mikronezya – 2,71
- Esvatini – 2.68
- Cezayir – 2.67
- Botsvana – 2,66
- Suriye – 2,66
- Lesotho – 2,64
- Saint Martin (Fransa) – 2,63
- Türkmenistan – 2,63
- Haiti – 2,59
- Moğolistan – 2,59
- Cibuti – 2,58
- Ürdün – 2,57
- Tokelau (Yeni Zelanda) – 2,57
- Doğu Timor – 2,56
- Kamboçya – 2,51
- Bolivya – 2,50
- Umman – 2,48
- Niue – 2,46
- Honduras – 2,45
- Paraguay – 2,40
- Guyana – 2,37
- Laos – 2,36
- Suudi Arabistan – 2,29
- Kuzey Mariana Adaları (ABD) – 2,28
- Guatemala – 2,26
- Libya – 2,25
- Fiji – 2,25
- Amerikan Samoası (ABD) – 2,25
- Surinam – 2,21
- Lübnan – 2,21
- Faroe Adaları (Danimarka) – 2,20
- Dominik Cumhuriyeti – 2,20
- Güney Afrika – 2,19
- Fas – 2,18
- Nikaragua – 2,18
- Batı Sahra – 2,15
- Réunion (Fransa) – 2,13
- Bangladeş – 2,11
- Endonezya – 2,10
- Monako – 2,09
- Panama – 2,09
- Seyşeller – 2,08
- Myanmar – 2,08
- ABD Virjin Adaları (ABD) – 2,07
- Venezuela – 2,06
- Guadeloupe (Fransa) – 2,05
- Belize – 2,01
- Cook Adaları – 2,00
- Martinik (Fransa) – 1,97
- Yeni Kaledonya (Fransa) – 1,95
- Hindistan – 1,94
- Peru – 1,94
- Sri Lanka – 1,94
- Nepal – 1,94
- Grönland (Danimarka) – 1,91
- Cebelitarık (Birleşik Krallık) – 1,88
- Vietnam – 1,88
- Filipinler – 1,88
- Meksika – 1,87
- Palau – 1,86
- Tunus – 1,80
- Karadağ – 1,80
- Ekvador – 1,79
- Gürcistan – 1,79
- Bahreyn – 1,78
- Kuzey Kore – 1,77
- El Salvador – 1,75
- Saint Vincent ve Grenadinler – 1,75
- Bulgaristan – 1,74
- Moldova – 1,72
- Ermenistan – 1,71
- Brunei – 1,71
- Romanya – 1,71
- Barbados – 1,71
- Katar – 1,70
- Falkland Adaları (Birleşik Krallık) – 1,70
- İran – 1,67
- Azerbaycan – 1,67
- Yeni Zelanda – 1,65
- Saint Helena, Ascension ve Tristan da Cunha (Birleşik Krallık) – 1,64
- Avustralya – 1,64
- Fransa – 1,64
- Amerika Birleşik Devletleri – 1,62
- Kolombiya – 1,62
- Aruba (Hollanda) – 1,61
- Brezilya – 1,60
- İrlanda – 1,60
- Slovenya – 1,58
- Antigua ve Barbuda – 1,58
- Slovakya – 1,57
- Maldivler – 1,55
- Birleşik Krallık – 1,54
- Lihtenştayn – 1,54
- Man Adası (BK) – 1,53
- Malezya – 1,53
- Kosova – 1,53
- Trinidad ve Tobago – 1,52
- Danimarka – 1,52
- Portekiz – 1,52
- Cayman Adaları (BK) – 1,51
- Saint Kitts ve Nevis – 1,51
- Arjantin – 1,51
- Sırbistan – 1,50
- İzlanda – 1,50
- Kuveyt – 1,50
- Bosna Hersek – 1,50
- Cape Verde – 1,50
- Macaristan – 1,50
- Türkiye – 1,62
- Fransız Polinezyası (Fransa) – 1,48
- Hırvatistan – 1,47
- Dominika – 1,47
- Kuzey Makedonya – 1,47
- Çek Cumhuriyeti – 1,47
- Rusya – 1,47
- Grenada – 1,46
- Almanya – 1,46
- Küba – 1,45
- Karayip Hollandası (Hollanda) – 1,45
- Montserrat (Birleşik Krallık) – 1,45
- İsviçre – 1,44
- Turks ve Caicos Adaları (Birleşik Krallık) – 1,44
- İsveç – 1,44
- Hollanda – 1,44
- Bhutan – 1,44
- Sint Maarten (Hollanda) – 1,43
- Norveç – 1,42
- Bermuda (Birleşik Krallık) – 1,41
- Lüksemburg – 1,40
- Wallis ve Futuna (Fransa) – 1,40
- Belçika – 1,39
- Uruguay – 1,39
- Jersey (BK) – 1,38
- Estonya – 1,38
- Saint Lucia – 1,38
- Guernsey (BK) – 1,37
- Kıbrıs – 1,37
- Bahamalar – 1,36
- Anguilla (BK) – 1,35
- Letonya – 1,35
- Yunanistan – 1,34
- Jamaika – 1,34
- Kanada – 1,33
- Arnavutluk – 1,33
- Avusturya – 1,33
- Kosta Rika – 1,31
- Polonya – 1,31
- Finlandiya – 1,30
- Saint Pierre ve Miquelon (Fransa) – 1,28
- Japonya – 1,23
- Belarus – 1,23
- Litvanya – 1,22
- İspanya – 1,21
- Mauritius – 1,21
- Birleşik Arap Emirlikleri – 1,21
- İtalya – 1,20
- Tayland – 1,20
- San Marino – 1,16
- Şili – 1,13
- Malta – 1,11
- Andorra – 1,10
- Curaçao (Hollanda) – 1,07
- Britanya Virjin Adaları (BK) – 1,06
- Çin – 1,02
- Vatikan – 1,00
- Ukrayna – 1,00
- Singapur – 0,96
- Porto Riko (ABD) – 0,94
- Tayvan – 0,86
- Saint Barthélemy (Fransa) – 0,83
- Güney Kore – 0,75
- Hong Kong (Çin) – 0,74
- Makao (Çin) – 0,69
Sonuç: Sorun Ekonomi mi?
Aslında evet. Doğurganlık hızı çok düşen ülkeler genelde fakir ülkeler. Ancak listeye baktığımızda Afrika ülkeleri için bu geçerli değil. Ancak Türkiye için kesinlikle ekonomik olduğu aşikar. İnsanlar ekonomik seviyeleri düştükçe çocuk maliyetini, nonut fiyatlarını, eğitim masraflarını, gelecek kaygılarını daha çok düşünüyor ve çocuk yapmaktan vazgeçiyor. Kısacası doğurganlık hızı sadece istatistik değil. Bir ülkenin 50-100 yıl sonrasını belirleyen en kritik göstergelerden biri. Bugün 1,48 olan bir oran, torunlarımızın dünyasında çok farklı bir ülkeye uyanmamıza sebep olabilir.
Kaynak: 1
