Neden Dünya Klasiklerini Okumalıyız?

Niçin Klasik Okumalıyız?

Google News

Neden Dünya Klasiklerini Okumalıyız?

Neden dünya klasiklerini okumalıyız? Sorusu okuyucuların sıklıkla sorduğu bir sorudur. Biliriz ki zaman her şeyi ve herkesi yok eder; ancak 1866’dan bu yana Raskolnikov Petersburg’da cebinde birkaç rublesiyle odasından sokağa iner ve her gün yeniden hayata karışır. Faust 1829’dan bu yana gerçek mutluluğun anlamına dair sorularını sormaya inatla devam eder.Oblomov sayfaları çeviren her bir okuyucusuna bir parça Oblomovluk bulaştırıp yaşam yolculuğunu uzatır da uzatır.

Peki 1600’lü yıllardan başlayıp günümüze kadar gelen bu klasik eserlerin nesiller boyu değerini korumasının sebebi nedir? Adeta ölümsüzlük iksiri içmiş bu sayfaların sırrı ne? Bu yazımızda dünya klasiklerinin neden bu denli önemli olduklarından bahsedip neden dünya klasiklerini okumalıyız sorusunun yanıtını arayacağız.

neden dunya klasikleri okumaliyiz gamze kutlugil 8

Zaman testinden geçmiş olmalarıdır.

Yazılı edebiyat geleneği olarak milyonlarca kitap yazıldı ve yazılmaya devam ediyor.  Birçoğu döneminde takdir ve ilgi görmüş olsalar da yalnızca o dönemki okuyucusuyla sınırlı kalıyor; yani zamana yenik düşüyor. Klasik olarak adlandırdığımız eserler ise zamana karşı direnç göstermeyi başarabilmiş eserlerden oluşuyor.

Tolstoy’un Diriliş kitabını okudunuz mu? Kitap ağır bir okuma temposuyla dahi yaklaşık bir haftada kolayca okuyup bitirilebilir. Oysa kitap Tolstoy’un tüm yaşam deneyimini içerir. Tolstoy sahip olduğu rafine bilgeliği kurgu yoluyla ustaca aktarabilen ender bir yazar hatta düşünürdü. Kitaplarının her birinin klasik olarak adlandırılmasının ve zaman testinden geçmiş olmasının sebebi budur.

Çağdaş eserleri daha iyi yorumlamanızı sağlar.

Bazı klasikler bir akımın (romantizm gibi) yahut bir türün (bilimkurgu gibi) ilk bilinen örneği olarak ortaya çıkıp kendinden sonra gelen yazarları etkilemişlerdir. Klasiklere aşina olduğunuzda severek okuduğunuz birçok yazarın hangi aileden geldiğini kolaylıkla seçersiniz. Bu referansları tanıyarak yaptığınız okuma yolculuğu daha anlamlı ve verimli hale gelir.

Yüzüklerin Efendisi’nin yazarı J.R.R. Tolkein’in Odysseius’a büyük göndermelerle başlayan Hobbit adlı kitabını okuyorsunuz diyelim. Eğer Homeros’un Odysseia adlı eserini okumadıysanız referansların sizin için pek bir anlamı olmayacaktır. Bu da sizi lise düzeyinde bir okuyucu seviyesinde tutacaktır.

Düşünmeye maruz bırakır

Çoğu klasik eser popülarite ve ekonomik kaygı güdülmeden, mantığın çok önemli olduğu çağlarda yazılmıştır. Dijital çağ olarak adlandırılan 21. Yüzyılda onları hala ayakta tutan şey insanın ve toplumun tüm karmaşıklığına rağmen keskin bir gözlemle yazılmış olmalarıdır. Klasik okumak dünyanın son 2500 yılda nasıl şekillendiğini anlamaktır. Örneğin size orta çağdan anlık bir görüntüyü tüm gerçekliği ile (kıyafet, mekân, dil) bir anda sunar. Düşünce dünyanızı şimdiki zamanla sınırlamayı bırakıp; modern zamanın sorunlarını düşünürken daha bütüncül bir tutum sergilemenize yardımcı olur.

Öte yandan hikâye aracılığı ile yargılarınızı da genişletir; olaylara daha geniş bir perspektiften bakma olanağı sunar. Hikâyeler empati ve içgörünün en güçlü aracı değil midir? Adaletsizlik hissettiğinizde Victor Hugo’un Notre Dame’ın Kamburu’daki Quasimodo’suyla tanışın. Yaşamın karmaşıklığı içinde düşünsel savaşlar verdiğiniz zamanlarda kılıcınızı bir kenara bırakıp Voltaire’in Cahil Filozof’una kulak verin. Çağdaş romanların içinde güvenli bir liman aradığınızda ise Dostoyevski’nin “Hepimiz Gogol’un Palto’sundan çıktık” dediği Gogol’un 54 sayfalık Palto’sunun kapağını açın ve Gogol’un ustalıkla yarattığı bu silik karakterin Turgenyev, Tolstoy, Çehov ve Dostoyevski gibi önemli yazarlar üzerinde nasıl iz bıraktığını görün.

Klasik okumak asla zaman kaybı değildir; her biri derin bir sanata sahiptir. Evet, kimi zaman yorucudur ve kabul etmek gerekir ki her klasik her okuyucuya hitap etmez. Ancak birkaç kez deneyip yarıda bıraktığınız o kitaplar sizi derinden etkileyebilecek bir klasikle tanışmanıza engel olmasın. Bilmeliyiz ki ister dijital çağda yaşıyor olalım, ister uzay çağına ışınlanalım; klasikler insanlık için hazine olmaya devam edecektir.

neden dunya klasikleri okumaliyiz gamze kutlugil 7

Dünya Klasik Listeleri hakkında…

İnternet üzerinden dünya klasikler listesine ulaşmak için yaptığınız aramalarda önünüze modern klasikler de çıkacaktır. “Klasik” unvanını taşıyan kitaplar aynı çatı altında toplansa da modern klasikler 20. Yüzyıl sonrası yazılan ve bu sebeple yakın tarihin ruhunu taşıyan eserlerdir ve bu bakımdan dünya klasiklerinden ayrı tutulur.

Dünya klasik listesinin en geniş ve kapsamlı haline Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi listesinden ulaşmanızı tavsiye ederim. Modern klasikler ve Türk klasikleri için de yakın zamanda benzer yazılarımız olacaktır.

Şimdiden keyifli okumalar.

Neden Dünya Klasiklerini Okumalıyız? ile ilgili videolar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir